Abraham Neumann urodził się 6 lutego 1873 roku w Sierpcu na Mazowszu, w ubogiej rodzinie żydowskiej. Jego ojciec był urzędnikiem administracji leśnej. W 1891 lub 1892 roku, w wieku dziewiętnastu lat, przeniósł się do Warszawy, gdzie utrzymywał się z malowania i kolorowania portretów na podstawie fotografii. Równolegle uczęszczał do Szkoły Rysunkowej Wojciecha Gersona. Za radą i z pomocą Samuela Hirszenberga – wybitnego polsko-żydowskiego malarza – Neumann przeniósł się w 1897 roku do Krakowa i wstąpił do Szkoły Sztuk Pięknych (późniejszej Akademii Sztuk Pięknych).
W krakowskiej ASP studiował przez pięć lat (1897-1902) pod kierunkiem Jacka Malczewskiego, Leona Wyczółkowskiego i Jana Stanisławskiego – tego ostatniego uważa się za najważniejszego mistrza Neumanna. Razem ze Stanisławskim wyjeżdżał na plenery do Zakopanego; jego nauczyciel widział w nim jednego z najzdolniejszych adeptów swojej „szkoły pejzażowej”. Już po pierwszym półroczu studiów Neumann otrzymał dwa srebrne i dwa brązowe medale, a jego prace zaprezentowano na wystawie uczniów ASP w 1898 roku. W trakcie studiów uczestniczył w spotkaniach młodych żydowskich artystów krakowskiej ASP (Leopolda Gottlieba, Mojżesza Kislinga, Henryka Kuny) w mieszkaniu Hirszenberga.
Edukację artystyczną Neumann uzupełniał za granicą. W 1900 roku przebywał kilka miesięcy w Paryżu, gdzie uczęszczał do Académie Julian (w pracowni Jeana-Paula Lorrainsa) i kopiował obrazy w Luwrze. Zwiedził Anglię, Belgię, Holandię i Niemcy. W 1904 roku jako prawdopodobnie pierwszy polski malarz żydowskiego pochodzenia odbył podróż do Palestyny – nowy klimat, światło i kolor wschodu wpłynęły na jego dalszą paletę. Po I wojnie światowej, którą spędził w Wiedniu, trzy lata przebywał w Stanach Zjednoczonych. W latach 1925–1927 wykładał w Szkole Sztuk Pięknych i Przemysłu Artystycznego „Bezalel” w Jerozolimie. Mieszkał kolejno w Krakowie, Zakopanem (1908-1913), Wiedniu i ponownie w Krakowie.
Abraham Neumann był aktywnym członkiem polskiego i żydowskiego środowiska artystycznego. Należał do krakowskiego oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków (od 1936), Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” oraz Zrzeszenia Żydowskich Artystów Malarzy i Rzeźbiarzy w Krakowie (wiceprezes od 1938). Wystawiał w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, krakowskim TPSP, Towarzystwie „Sztuka”, wiedeńskiej Secesji, Salonie Krywulta i Salonie Paula Cassirera w Berlinie. Przyjaźnił się z Leonem Wyczółkowskim, Rafałem Malczewskim (synem Jacka), Arturem Markowiczem i Leonem Chwistkiem.
W twórczości Abrahama Neumanna dominują pejzaże – widoki Tatr i Podhala, podkrakowskie wsie, panoramy Kazimierza Dolnego (do którego artysta regularnie wracał), wybrzeża Bretanii oraz motywy palestyńskie i orientalne (architektura, uliczki, pejzaże). Po 1911 roku malował coraz więcej martwych natur, wnętrz i portretów. Posługiwał się techniką olejną, pastelem, litografią i drzeworytem barwnym. Charakterystyczne dla jego stylu są szerokie, dynamiczne pociągnięcia pędzla, zgaszona, harmonijnie zbudowana paleta barw oraz subtelne efekty światłocieniowe.
We wrześniu 1939 roku Neumann, znalazł się pod okupacją niemiecką. W 1941 roku trafił do krakowskiego getta w Podgórzu, gdzie zamieszkał przy ulicy Janowa Wola. W getcie zaprzyjaźnił się z poetą Mordechajem Gebirtigiem, którego sportretował; tworzył też portrety członków Judenratu i autoportrety. 4 czerwca 1942 roku, podczas drugiej fali wysiedleń z krakowskiego getta, Niemcy rozstrzelali na rogu ulic Dąbrówki i Janowa Wola grupę starszych Żydów prowadzonych na transport do obozu zagłady w Bełżcu. Wśród zamordowanych byli Abraham Neumann i Mordechaj Gebirtig.
Obrazy Neumanna znajdują się dziś w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, Warszawie, Żydowskiego Instytutu Historycznego, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Muzeum Izraela w Jerozolimie oraz Muzeum Sztuki w Ein Harod.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kim był Abraham Neumann?
Abraham Neumann (1873–1942) był polskim malarzem pochodzenia żydowskiego, jednym z najwybitniejszych przedstawicieli „szkoły pejzażowej” Jana Stanisławskiego oraz pionierów polsko-żydowskich kontaktów z Palestyną (pierwsza podróż w 1904 roku). W latach 1925–1927 wykładowca Akademii Sztuk Pięknych „Bezalel” w Jerozolimie. Zginął 4 czerwca 1942 roku, rozstrzelany przez Niemców podczas wysiedleń z krakowskiego getta.
Co malował Abraham Neumann?
W twórczości Abrahama Neumanna dominują pejzaże – widoki Tatr i Podhala, podkrakowskie wsie, panoramy Kazimierza Dolnego, wybrzeża Bretanii oraz motywy palestyńskie (architektura Jerozolimy, uliczki, pejzaże Wschodu). Tworzył też martwe natury, wnętrza, kwiaty i portrety. W krakowskim getcie powstały portrety Mordechaja Gebirtiga i autoportrety.
Jak rozpoznać obraz Abrahama Neumanna?
Obrazy Abrahama Neumanna cechuje szerokie, dynamiczne pociągnięcia pędzla, zgaszona, harmonijna paleta barwna oraz subtelne, charakterystyczne efekty światłocieniowe. Wczesne pejzaże wyraźnie nawiązują do „szkoły Stanisławskiego” – gęsta materia malarska, stłumione zielenie i błękity. Motywy palestyńskie wprowadzają jaśniejszą paletę i pełniejsze światło. Sygnatura zwykle „A. Neuman” lub „A. Neumann” w rogu obrazu, czasem z datą.
Ile kosztują obrazy Abrahama Neumanna?
Ceny obrazów Abrahama Neumanna są zróżnicowane i zależą od formatu, tematu, okresu powstania i stanu zachowania. Pejzaże z okresu „Stanisławowskiego” (do ok. 1907 roku) oraz duże, dopracowane motywy palestyńskie osiągają zwykle wyższe wyceny. Po indywidualną wycenę konkretnej pracy zapraszamy do kontaktu z Galerią Sztuki Plac Zamkowy.
Gdzie kupić obrazy Abrahama Neumanna?
Obrazy Abrahama Neumanna pojawiają się regularnie na polskim i izraelskim rynku aukcyjnym oraz w specjalistycznych galeriach malarstwa Młodej Polski i sztuki polsko-żydowskiej. W Galerii Sztuki Plac Zamkowy oferujemy zweryfikowane prace artysty z pełną dokumentacją proweniencji. Zapraszamy do kontaktu w sprawie aktualnej oferty.