Aleksander Orłowski urodził się 9 marca 1777 roku w Warszawie w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Talent młodego chłopca dostrzegła księżna Izabela Czartoryska podczas pobytu w karczmie prowadzonej przez ojca artysty w Siedlcach. Dzięki jej protekcji Orłowski trafił do warszawskiej pracowni Jana Piotra Norblina, u którego kształcił się przez około dziesięć lat. Dorywczo uczył się także u Marcella Bacciarellego, miniaturzysty Wincentego de Lesseura i sztycharza Bartłomieja Folino.
W 1794 roku Orłowski wstąpił do wojska i wziął udział w insurekcji kościuszkowskiej; powstanie zostawiło głęboki ślad w jego twórczości – stworzył dziesiątki rysunków utrwalających potyczki, biwaki i postacie powstańców. Po roku 1799 zbliżył się do księcia Józefa Poniatowskiego i bywał w Pałacu pod Blachą. W 1802 roku wyjechał do Petersburga, gdzie spędził resztę życia. Został malarzem nadwornym wielkiego księcia Konstantego, otrzymał mieszkanie w Pałacu Marmurowym i stałą pensję, w zamian za zobowiązanie do dostarczania księciu jednego obrazu miesięcznie.
W Petersburgu sztuka Aleksandra Orłowskiego osiągnęła pełnię. Artysta fascynował się egzotycznymi strojami i obyczajami ludów imperium rosyjskiego – malował i rysował Czerkiesów, Baszkirów, Kirgizów, Mongołów, Turkmenów. Sam kolekcjonował orientalne stroje i bywał w nich widywany na ulicach Petersburga. W 1809 roku za obraz „Biwak kozaków” otrzymał tytuł akademika petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych, a od 1816 roku jako pierwszy artysta na terenie Rosji zaczął uprawiać litografię, zyskując dla niej w 1827 roku ochronę praw autorskich.
Twórczość Aleksandra Orłowskiego obejmuje sceny batalistyczne, jeźdźców, sceny rodzajowe, portrety, autoportrety, pejzaże i karykatury. Mickiewicz uwiecznił go w „Panu Tadeuszu” słowami „Nasz malarz Orłowski miał gust soplicowski”, podkreślając jego przywiązanie do polskości. Mieszkanie artysty pełne było broni, zbroi i orientalnych rekwizytów; bywali tam Adam Mickiewicz, Walenty Wańkowicz i Maria Szymanowska. Aleksander Orłowski zmarł 13 marca 1832 roku w Petersburgu i został pochowany na cmentarzu Wołkowskim. Jego obrazy znajdują się dziś przede wszystkim w zbiorach Ermitażu, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie oraz w kolekcjach brytyjskich.
FAQ
Kim był Aleksander Orłowski?
Aleksander Orłowski (1777-1832) był polskim malarzem, rysownikiem i grafikiem, uczniem Jana Piotra Norblina, uczestnikiem insurekcji kościuszkowskiej, a od 1802 roku malarzem nadwornym wielkiego księcia Konstantego w Petersburgu. Jest uważany za jednego z prekursorów romantyzmu w sztuce polskiej i pierwszego litografa działającego w Rosji.
Co malował Aleksander Orłowski?
W malarstwie i rysunku Aleksandra Orłowskiego dominują sceny batalistyczne, jeźdźcy i konie, portrety, autoportrety oraz fascynujące go typy ludów Wschodu – Czerkiesi, Baszkirzy, Kirgizi i Mongołowie. Tworzył także sceny rodzajowe z życia rosyjskiej wsi, pejzaże oraz cenione przez współczesnych karykatury arystokratów i wojskowych.
Jak rozpoznać obraz Aleksandra Orłowskiego?
Obrazy i rysunki Aleksandra Orłowskiego cechują brawurowy, energiczny rysunek konia, dynamika kompozycji i upodobanie do orientalnych strojów oraz akcesoriów. Wiele prac sygnowane jest cyrylicą lub łacińską formą nazwiska, często z datą. Z uwagi na rangę artysty i wartość rynkową wszelkie atrybucje wymagają każdorazowej weryfikacji eksperckiej.
Ile kosztują obrazy Aleksandra Orłowskiego?
Ceny prac Aleksandra Orłowskiego są wysoce zróżnicowane. Rysunki, akwarele i litografie osiągają na rynku wyceny od kilkunastu tysięcy złotych wzwyż, natomiast obrazy olejne i większe prace o pewnej proweniencji to często wyceny sześciocyfrowe. Każda praca wyceniana jest indywidualnie z uwzględnieniem techniki, stanu zachowania, pochodzenia i potwierdzonej atrybucji.
Gdzie kupić obrazy Aleksandra Orłowskiego?
Prace Aleksandra Orłowskiego pojawiają się rzadko i niemal wyłącznie w renomowanych domach aukcyjnych oraz galeriach specjalizujących się w sztuce dawnej. Galeria Sztuki Plac Zamkowy w Warszawie pomaga w pozyskiwaniu, weryfikacji i zakupie dzieł tego klasy artysty – zapraszamy do kontaktu w sprawie konkretnych poszukiwań kolekcjonerskich.