Henryk Sajdak urodził się w 1905 roku w Zagórzu koło Dąbrowy Górniczej na Górnym Śląsku, w regionie, którego górnicza i przemysłowa specyfika miała później znaleźć odzwierciedlenie w kilku jego wczesnych pracach. Studia artystyczne rozpoczął w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie zdobył solidne wykształcenie plastyczne pod kierunkiem profesorów uczelni okresu międzywojennego. Naukę kontynuował następnie we Francji- Paryż tego okresu pozostawał dla polskich malarzy najważniejszym europejskim ośrodkiem artystycznym, w którym stykali się z tradycją francuskiego impresjonizmu, postimpresjonizmu i École de Paris. Ten paryski etap wywarł trwały wpływ na paletę i technikę Sajdaka- jego malarstwo cechuje impresjonistyczne wyczucie światła, wibrująca atmosfera oraz swobodny, wirtuozerski sposób traktowania pociągnięć pędzla i pióra.
Wybuch II wojny światowej zmusił Henryka Sajdaka do zamiany pędzla na broń. Jako porucznik Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie służył na froncie zachodnim, walcząc w kampanii francuskiej i alianckiej. Za tę służbę został odznaczony francuskim Krzyżem Wojennym Croix de Guerre, brytyjskim War Medal 1939-1945, polskim Medalem za Udział w Wojnie Obronnej oraz Krzyżem Walecznych- jednym z najstarszych i najbardziej cenionych polskich odznaczeń bojowych. Po zakończeniu wojny Sajdak wrócił do Polski i osiadł na stałe w Krakowie, z którym pozostał związany do końca życia. Miasto to- jego architektura, urokliwe zaułki, klimat rynkowej i podwieczornej codzienności- stało się jednym z dwóch fundamentów tematycznych jego twórczości.
Drugim wielkim tematem twórczości Henryka Sajdaka są pejzaże tatrzańskie, malowane bezpośrednio z natury, w plenerze, bez wcześniejszych szkiców- podczas wielokrotnych wypraw w polskie góry. Sajdak musiał znać Tatry znakomicie, gdyż tematem jego prac były nie tylko popularne miejsca (Dolina Kościeliska, Dolina Chochołowska, Dolina Pięciu Stawów, Zielony Staw Gąsienicowy, Kościelisko), ale także mniej znane i trudniej dostępne zakątki górskich stoków. Cykl akwareli tatrzańskich Sajdaka z lat 40., 60. i 70. obejmujący widoki poszczególnych dolin w różnych porach roku (Wiosna w Dolinie Kościeliskiej, Zima w Tatrach- Kościelisko, Zachód słońca nad Kościeliskiem, Kościelisko – Nędzówka) stanowi jeden z najbogatszych zbiorów akwarelowego malarstwa górskiego XX wieku. Dopełnieniem twórczości artysty są pejzaże będące malarskimi notatkami z podróży po Polsce (Kazimierz Dolny, wybrzeże Bałtyku, Pieniny, Beskid Śląski) i świecie (Francja, Włochy, Szwajcaria, Kanada).
Henryk Sajdak tworzył głównie w technice akwareli, sięgając rzadziej po farby olejne. Akwarela- technika wymagająca szybkości i precyzji, gdyż nie można w niej skorygować już raz położonej plamy barwnej- była jego prawdziwą specjalnością. Sajdak w wirtuozerski sposób wykorzystywał kolor papieru dla zaznaczenia jasnych partii kompozycji, osiągając dzięki temu niebywałą lekkość i przezroczystość swoich prac. Malarstwo Sajdaka charakteryzuje zrównoważona kompozycja, impresjonistyczne podejście do pejzażu, doskonałe operowanie złożonym światłocieniem oraz nastrojowa, melancholijna atmosfera. W obrazach olejnych- takich jak „Beskid Śląski – kapliczka” widoczny jest wpływ pointylizmu (punktowy sposób malowania) z pozostawionymi śladami narzędzia, dzięki czemu powierzchnia dzieła zdaje się drgać.
Wyjątkową cechą osobowości Henryka Sajdaka była jego druga wielka pasja- muzyka. Przez osiemnaście lat śpiewał w krakowskiej Filharmonii jako bas-baryton, łącząc karierę malarską z chóralną. Swoje prace prezentował na wystawach w Polsce oraz za granicą. Pierwsze wystawy indywidualne odbyły się we Francji i w Kanadzie, potem malarz wystawiał głównie w Krakowie. Henryk Sajdak zmarł w 1995 roku w wieku 90 lat i został pochowany na krakowskim Cmentarzu Rakowickim. Obrazy artysty- w zdecydowanej większości akwarele, znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą, m.in. we Francji i w Kanadzie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania:
Kim był Henryk Sajdak?
Henryk Sajdak (1905-1995) był polskim malarzem, akwarelistą, związanym przez większość życia z Krakowem. Studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, naukę kontynuował w Paryżu. W czasie II wojny światowej służył jako porucznik Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie- odznaczony francuskim Croix de Guerre, brytyjskim War Medal 1939–1945, polskim Medalem za Udział w Wojnie Obronnej i Krzyżem Walecznych. Malował głównie widoki Krakowa i pejzaże tatrzańskie techniką alla prima. Przez osiemnaście lat śpiewał w krakowskiej Filharmonii jako bas-baryton. Zmarł w wieku 90 lat i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Co malował Henryk Sajdak?
W twórczości Henryka Sajdaka dominują widoki Krakowa (Rynek Główny, Kościół Mariacki, Kościół św. Barbary, urokliwe zaułki krakowskiej starówki, sceny rodzajowe „Kwiaciarki na Krakowskim Rynku”) oraz pejzaże tatrzańskie. Dopełnieniem twórczości są malarskie notatki z podróży po Polsce.
Jak rozpoznać obraz Henryka Sajdaka?
Obrazy Henryka Sajdaka cechuje wirtuozerskie posługiwanie się techniką akwareli- swobodne, żywe pociągnięcia pędzla, wykorzystanie koloru papieru dla zaznaczenia jasnych partii kompozycji, niebywała lekkość i przezroczystość. Kompozycje są zrównoważone, impresjonistyczne w podejściu, z dużą rolą złożonego światłocienia i nastrojową, melancholijną atmosferą. Sygnatura zwykle „H. Sajdak” w rogu obrazu, często z datą.
Ile kosztują obrazy Henryka Sajdaka?
Obrazy Henryka Sajdaka to kolekcjonerski segment polskiego rynku sztuki XX wieku. Ceny są zróżnicowane i zależą od techniki (oleje osiągają wyższe wyceny niż akwarele), formatu, tematu (najbardziej cenione są widoki Krakowa i duże pejzaże tatrzańskie) oraz stanu zachowania. Małe akwarele podróżne dostępne są w niższym, przystępnym przedziale cenowym- dobrym punktem wejścia dla początkujących kolekcjonerów. Po indywidualną wycenę konkretnej pracy zapraszamy do kontaktu z Galerią Sztuki Plac Zamkowy.
Gdzie kupić obrazy Henryka Sajdaka?
Obrazy Henryka Sajdaka pojawiają się regularnie na polskim rynku aukcyjnym oraz sporadycznie na aukcjach zagranicznych (Francja, Kanada). W Galerii Sztuki Plac Zamkowy oferujemy zweryfikowane prace artysty. Zapraszamy do kontaktu w sprawie aktualnej oferty.