Jan Grzegorz Stanisławski urodził się 24 czerwca 1860 roku w Olszanie koło Korsunia na Ukrainie, w polskiej rodzinie kresowej. Jego ojciec Antoni był prawnikiem, poetą i wykładowcą uniwersytetów w Kazaniu i Charkowie, a także tłumaczem „Boskiej komedii” Dantego na język polski i rosyjski. Jan uczęszczał do gimnazjów w Kazaniu i Kijowie, następnie ukończył matematykę na Uniwersytecie Warszawskim (1879-1882) i podjął studia w Instytucie Technologicznym w Petersburgu. Wkrótce jednak zrezygnował z kariery inżynierskiej i wrócił do Warszawy, by poświęcić się sztuce. Wstąpił do Klasy Rysunkowej Wojciecha Gersona. W latach 1883-1885 kształcił się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, m.in. u Władysława Łuszczkiewicza, a w latach 1885-1888 w Paryżu w pracowni Carolusa-Durana. Paryski okres, trwający z przerwami do połowy lat 90., przyniósł fascynację impresjonizmem i malarstwem Claude’a Moneta.
W 1897 roku Stanisławski osiadł w Krakowie i objął klasę pejzażu w Szkole Sztuk Pięknych (od 1900 roku Akademii), w której w 1906 roku uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Uczył również w prywatnych szkołach malarskich dla kobiet. Był pomysłodawcą i współzałożycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” (1897) oraz członkiem założycielem Towarzystwa „Polska Sztuka Stosowana” (1901).
Stanisławskiego nazywano „wielkim malarzem małych obrazów”. Jego pejzaże malowane w plenerze przeszły drogę od realizmu przez impresjonizm do ekspresyjnego, przesyconego symbolizmem ujęcia natury. Malował stepy i brzegi Dniepru, ule, chaty i wiatraki ukraińskie, pola kapusty, topole nad wodą, zmierzchy nad Wisłą, Tyniec, Tatry, a także widoki z podróży do Włoch i Francji. Potrafił nobilitować do rangi głównego bohatera obrazu niepozorny detal przyrody- kępę bodiaków pod słońce czy pojedynczy obłok.
Jako pedagog Stanisławski ukształtował całe pokolenie polskich pejzażystów. Zabierał uczniów w plenery do Tyńca, Porąbki Uszewskiej i Rudna, zachęcając ich do malowania polskiej wsi „póki jeszcze istnieje”. W jego pracowni kształcili się m.in. Stanisław Kamocki, Teodor Grott, Stanisław Podgórski, Henryk Szczygliński, a także wybitni malarze ukraińscy- Iwan Trusz i Ołeksa Nowakiwski.
Jan Stanisławski zmarł 6 stycznia 1907 roku w Krakowie i został pochowany z honorami na Cmentarzu Rakowickim. W listopadzie 1907 roku w krakowskim Pałacu Sztuki otwarto dwie wystawy pośmiertne: jedną prezentującą 154 jego obrazy olejne wraz z rysunkami i akwarelami, drugą- prace jego uczniów. Dzieła artysty znajdują się m.in. w Muzeum Narodowym w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu oraz w Muzeum Miasta Łodzi.
FAQ – najczęściej zadawane pytania:
Kim był Jan Stanisławski?
Jan Stanisławski (1860-1907) był jednym z najwybitniejszych polskich pejzażystów i czołowym przedstawicielem modernizmu Młodej Polski. Uczeń Wojciecha Gersona, Władysława Łuszczkiewicza i Carolusa-Durana w Paryżu. Od 1897 roku prowadził klasę pejzażu w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (później Akademii), gdzie wykształcił całe pokolenie polskich pejzażystów. Był pomysłodawcą i współzałożycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”.
Co malował Jan Stanisławski?
Jan Stanisławski malował przede wszystkim niewielkie pejzaże plenerowe: stepy i brzegi Dniepru, ule i chaty na Ukrainie, wiatraki, pola kapusty, topole nad wodą, zmierzchy nad Wisłą, okolice Tyńca, Tatry oraz widoki z Włoch i Francji. Charakterystyczne są także jego studia roślin, jak słynne „Bodiaki pod słońce”. Uprawiał również litografię barwną i czarno-białą.
Jak rozpoznać obraz Jana Stanisławskiego?
Obrazy Jana Stanisławskiego to zwykle niewielkie formaty- olej na tekturze, desce lub płótnie, malowane szybko, szerokim, pewnym pociągnięciem pędzla, z syntetycznym ujęciem formy i intensywnym, świetlistym kolorem. Często pojawia się niska linia horyzontu, rozległe niebo i silny nastrój.
Ile kosztują obrazy Jana Stanisławskiego?
Obrazy Jana Stanisławskiego należą do ścisłej czołówki polskiego rynku sztuki dawnej. Na cenę wpływają temat (pejzaże ukraińskie i nadwiślańskie są szczególnie cenione), okres twórczości, stan zachowania oraz proweniencja, w tym udział w wystawach i wzmianki w literaturze przedmiotu. Po indywidualną wycenę konkretnej pracy zapraszamy do kontaktu z Galerią Sztuki Plac Zamkowy.
Gdzie kupić obrazy Jana Stanisławskiego?
Obrazy Jana Stanisławskiego pojawiają się na najważniejszych polskich aukcjach sztuki dawnej, choć podaż jest ograniczona. W Galerii Sztuki Plac Zamkowy oferujemy zweryfikowane prace artysty. Zapraszamy do kontaktu w sprawie aktualnej oferty.