Iosif Jewstafiewicz Kraczkowskij (Józef Anatoliusz Kraczkowski) urodził się 3 lipca 1854 roku w Warszawie przy Rynku Nowego Miasta, w polskiej rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec Eustachy Kraczkowski pełnił funkcję Marszałka Domu hrabiego Friedricha von Rüdigera – tymczasowego namiestnika Królestwa Polskiego w latach 1853-1855. Matką artysty była Barbara z Dowhaldów (lub Dowbaldów). Choć źródła rosyjskie konsekwentnie podają Petersburg jako miejsce urodzenia, polski akt urodzenia potwierdza jednoznacznie Warszawę; współczesna prasa warszawska (Kurier Warszawski, Nowiny, Tydzień Polski, Kurier Polski) podkreślała polskie pochodzenie artysty.
W 1871 roku Kraczkowski rozpoczął studia w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, najpierw jako wolny słuchacz, później jako pełnoprawny student klasy pejzażu pod kierunkiem barona Mikhaila Konstantinovicha Klodta. W trakcie studiów zdobywał liczne medale: w 1873 roku – mały i wielki srebrny medal za szkice pejzażowe oraz mały srebrny za rysunek, w 1878 roku – mały złoty medal za obraz „Ranek”, w 1879 roku – wielki złoty medal za „Wieczór” oraz tytuł artysty klasowego pierwszego stopnia z prawem do podróży zagranicznej.
W latach 1880-1884 Kraczkowski jako stypendysta Akademii odbył wieloletnią podróż artystyczną po Europie – odwiedził Paryż, Berlin, Düsseldorf, Monachium, Mediolan, Madryt, Włochy, Hiszpanię, Niemcy, Francję, Szwajcarię. Studiował w paryskich pracowniach, kopiował dawnych mistrzów w wielkich europejskich muzeach i tworzył dziesiątki studiów plenerowych pod wyraźnym wpływem malarstwa francuskiego.
Po powrocie do Rosji w 1884 roku Kraczkowski za przedstawione prace otrzymał tytuł akademika. Od 1888 roku wykładał w Szkole Rysunkowej przy Cesarskiej Akademii. We wczesnym okresie twórczości malował widoki nadwołżańskie i rosyjskie, przede wszystkim jednak ukraińskie – w różnych porach dnia oraz nokturny. Jego prace zostały zakupione do prywatnej kolekcji Pawła Tretiakowa – założyciela słynnej moskiewskiej galerii (m.in. „Rzeczka Smiedowa w majątku D. W. Grigorowicza Dulebowo”, 1876). Dojrzały okres twórczości Kraczkowskiego to przede wszystkim pejzaże Krymu – kwitnące ogrody, sady, glicynie, parki przybrzeżne, gdzie artysta osiągnął mistrzowski poziom oddania światła.
Józef Anatoliusz Kraczkowski zmarł 18 kwietnia 1914 roku w Cadenabbii nad Jeziorem Como we Włoszech, w trakcie jednej ze swoich licznych podróży artystycznych. Prace artysty znajdują się dziś w Państwowym Muzeum Rosyjskim w Petersburgu, Państwowej Galerii Tretiakowskiej w Moskwie, Muzeum Sztuki w Soczi oraz w Naukowo-Badawczym Muzeum Rosyjskiej Akademii Sztuk. Obrazy Kraczkowskiego należą do rzadkości na rynku.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kim był Józef Anatoliusz Kraczkowski?
Józef Anatoliusz Kraczkowski (Iosif Krachkovsky, 1854-1914) był malarzem pejzażystą polskiego pochodzenia, urodzonym w Warszawie, ale działającym przez całe życie w Imperium Rosyjskim. Akademik petersburskiej Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych, uczeń Mikhaila K. Klodta, zdobywca dwóch złotych medali za pejzaże „Ranek” (1878) i „Wieczór” (1879), jego prace należały do prestiżowej kolekcji Pawła Tretiakowa.
Co malował Józef Anatoliusz Kraczkowski?
W twórczości Józefa Anatoliusza Kraczkowskiego dominują pejzaże – we wczesnym okresie nadwołżańskie, centralno-rosyjskie i przede wszystkim ukraińskie (w różnych porach dnia, włącznie z nokturnami). Dojrzały okres to pejzaże Krymu: kwitnące ogrody, sady, glicynie, parki przybrzeżne, w mistrzowsko oddanym świetle śródziemnomorskim. Powstały też pejzaże z podróży po Francji, Włoszech, Hiszpanii.
Jak rozpoznać obraz Józefa Anatoliusza Kraczkowskiego?
Obrazy Józefa Anatoliusza Kraczkowskiego cechuje wysoki realizm akademicki łączony z impresjonistyczną wrażliwością na światło, jasna i nasycona paleta (zwłaszcza w pejzażach krymskich – różowe i fioletowe glicynie, jasne błękity nieba, srebrzyste zielenie), staranne opracowanie roślinności i atmosfery. Sygnatura cyrylicą: „И. Крачковскiй” lub łacińskim alfabetem „J. Krachkovsky” / „J. Kraczkowski”.
Ile kosztują obrazy Józefa Anatoliusza Kraczkowskiego?
Obrazy Józefa Anatoliusza Kraczkowskiego są jedną z rzadkości polsko-rosyjskiego rynku sztuki i osiągają wybitne wyniki aukcyjne. Rekord – 121 600 EUR (Drouot, Paryż, 2023) za „Paysage fleuri de Crimée au printemps” z 1913 roku. Mniejsze formaty i prace z wczesnego okresu osiągają o wiele niższe wyceny. Po indywidualną wycenę konkretnej pracy zapraszamy do kontaktu z Galerią Sztuki Plac Zamkowy.
Gdzie kupić obrazy Józefa Anatoliusza Kraczkowskiego?
Obrazy Józefa Anatoliusza Kraczkowskiego pojawiają się rzadko, głównie na zagranicznych aukcjach sztuki i okazjonalnie na polskim rynku. W Galerii Sztuki Plac Zamkowy oferujemy zweryfikowane prace artysty. Zapraszamy do kontaktu w sprawie aktualnej oferty.