Stanisław Gałek urodził się 14 września 1876 roku w Mokrzyskach koło Brzeska, jako syn Ignacego i Tekli z Turlejów. Już jako trzynastolatek przeniósł się do Zakopanego, które na całe życie stało się jego miejscem na ziemi. Edukację artystyczną rozpoczął w 1891 roku w zakopiańskiej Szkole Zawodowej Przemysłu Drzewnego na wydziale rzeźby ornamentalnej. Po jej ukończeniu w 1895 roku został asystentem Edgara Kovátsa i przez kilka lat sam uczył tam rysunku.
W 1899 roku rozpoczął studia w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych w pracowniach Jacka Malczewskiego i Jana Stanisławskiego – to właśnie ten ostatni, charyzmatyczny pejzażysta i pedagog, wywarł na Gałka decydujący wpływ. Kolejnym etapem edukacji była Königliche Kunstgewerbeschule w Monachium oraz École Nationale des Beaux-Arts w Paryżu, gdzie kształcił się pod kierunkiem Jeana-Léona Gérôme’a. W 1910 roku odbył wielką podróż artystyczną do Włoch (m.in. Capri) i na Krym, podczas której powstały jego pejzaże śródziemnomorskie i marynistyczne.
W latach 1912-1916 nauczał rysunku w szkole zawodowej w Kołomyi, po czym wrócił do Zakopanego i wznowił pracę w tamtejszej Szkole Przemysłu Drzewnego, którą kontynuował do 1931 roku. Od tego momentu poświęcił się wyłącznie malarstwu. Należał do Towarzystwa „Sztuka Podhalańska” oraz Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Wystawiał regularnie od 1900 roku w Krakowie, Lwowie, Poznaniu, Warszawie i Zakopanem, a także za granicą – w Berlinie (1910), Budapeszcie i Wiedniu (1930). W 1929 roku uczestniczył w Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu, a w 1960 roku warszawska Zachęta zorganizowała mu indywidualną wystawę jubileuszową.
W malarstwie Stanisława Gałka zdecydowanie dominują pejzaże tatrzańskie. Najczęściej powtarzającym się motywem jest Morskie Oko, malowane o różnych porach roku i dnia – w mglistym świcie, jaskrawym południu, posępnym zmierzchu czy w zimowej szacie. Artysta z wyczuciem oddawał zjawiska atmosferyczne typowe dla wysokich gór: kłębiące się nad taflą jeziora mgły, halnik szalejący u stóp szczytów, śnieżne pokrywy potoków. Tatrzańskie pejzaże Stanisława Gałka często ożywia sztafaż -baca z owcami na hali, drewniane chaty u podnóża masywów. Oprócz pejzaży górskich tworzył marynistykę, śródziemnomorskie widoki z Capri, sceny rodzajowe, portrety oraz martwe natury z kwiatami. Był również rzeźbiarzem oraz projektantem kilimów dla zakopiańskiego stowarzyszenia „Kilim”.
Stanisław Gałek zmarł 13 lipca 1961 roku w Zakopanem. Jego prace znajdują się w Muzeum Narodowym w Warszawie i Krakowie, Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem oraz Lwowskiej Galerii Sztuki.
FAQ – najczęściej zadawane pytania:
Kim był Stanisław Gałek?
Stanisław Gałek (1876-1961) był polskim malarzem i rzeźbiarzem, jednym z najbardziej cenionych pejzażystów Tatr w historii polskiego malarstwa. Uczeń Jana Stanisławskiego i Jacka Malczewskiego, w dwudziestoleciu międzywojennym uchodził za najlepszego malarza górskich krajobrazów w Polsce.
Co malował Stanisław Gałek?
W twórczości Stanisława Gałka dominują pejzaże tatrzańskie, ze szczególnym upodobaniem do Morskiego Oka, które malował dziesiątki razy w różnych porach roku i dnia. Tworzył też pejzaże śródziemnomorskie (Capri, Krym), sceny rodzajowe z bacami i owcami, marynistykę, martwe natury z kwiatami i portrety.
Jak rozpoznać obraz Stanisława Gałka?
Obrazy Stanisława Gałka cechuje wyczucie światła i atmosfery wysokich gór – mistrzowskie oddanie mgieł, śniegów i refleksów na taflach górskich stawów. Paleta jest stonowana, oparta na błękitach, zieleniach i bielach. Sygnatura zwykle „St. Gałek” w prawym dolnym rogu.
Ile kosztują obrazy Stanisława Gałka?
Ceny obrazów Stanisława Gałka są zróżnicowane i zależą głównie od formatu, tematu (widoki Morskiego Oka osiągają zwykle wyższe wyceny), okresu powstania i stanu zachowania. Po indywidualną wycenę konkretnego płótna zapraszamy do kontaktu z Galerią Sztuki Plac Zamkowy.
Gdzie kupić obrazy Stanisława Gałka?
Obrazy Stanisława Gałka regularnie pojawiają się na polskim rynku aukcyjnym i w specjalistycznych galeriach malarstwa polskiego. W Galerii Sztuki Plac Zamkowy oferujemy zweryfikowane prace artysty wraz z pełną dokumentacją. Zapraszamy do kontaktu w sprawie aktualnej dostępności.