Teodor Grott urodził się 9 września 1884 roku w Częstochowie w rodzinie o głębokich tradycjach artystycznych. Ojcem artysty był Jan Nepomucen Grott- malarz cechowy, uczeń Wojciecha Gersona w warszawskiej Klasie Rysunkowej, autor obrazów religijnych (m.in. wizerunków Matki Bożej Jasnogórskiej), prowadzący własną pracownię w Częstochowie. Po ukończeniu częstochowskiego gimnazjum Teodor w latach 1903-1911 studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych- początkowo w pracowni Floriana Cynka, następnie pod kierunkiem Leona Wyczółkowskiego i Jana Stanisławskiego. Wyczółkowski szczególnie polubił swojego zdolnego ucznia- w liście do Marcina Samlickiego Grott wspominał później: „Jeśli uczeń zadowalał go pilnością i postępem, Wyczół darzył go szczerze przyjacielskim uczuciem; wtajemniczał go w arkana swojej wiedzy malarskiej”. Wyczółkowski nazywał go swoim „najlepszym studentem” i uważał za artystycznego spadkobiercę. Portret Teodora Grotta pędzla Wyczółkowskiego z 1909 roku znajduje się dziś w Muzeum Narodowym w Krakowie.
W 1907 roku Grott otrzymał jednorazową zapomogę finansową, dzięki której odbył artystyczną podróż do Rzymu. Dwa lata później uzyskał czteroletnie stypendium z fundacji dra Franciszka Urbańskiego, co pozwoliło mu odbywać dłuższe wojaże zagraniczne. W 1908 roku wyjechał do Włoch (Rzym, Florencja), w 1909 roku odbył podróż po Ukrainie, w 1910 roku odwiedził Londyn i Paryż, w 1912 roku ponownie wrócił do Włoch- tym razem na Sycylię, docierając także do Wenecji, Neapolu i Capri. W 1911 roku wraz z Włodzimierzem Błockim opublikował tekę akwafort z widokami Florencji; w tym samym roku wykonał autolitografię barwną „Wnętrze kościoła Mariackiego”, która weszła do teki graficznej „Kraków 1911″ opracowanej na XI Zjazd Lekarzy i Przyrodników Polskich.
W 1910 roku Grott ożenił się z Wandą Kamieniecką (1886-1978). Wiosną 1914 roku, gdy Leon Wyczółkowski przeprowadził się do nowej pracowni, Teodor Grott zajął dawne atelier mistrza przy ulicy Starowiślnej 10 w Krakowie- do końca życia pozostał związany z tym miastem. W 1913 roku wraz z żoną założył wytwórnię kilimów „Grot” przy ulicy Starowiślnej, dla której projektował autorskie wzory. Wytwórnia działała przez całe dwudziestolecie międzywojenne; od 1935 roku Grott zarzucił niemal całkowicie malarstwo na rzecz projektowania tkanin dekoracyjnych. W 1937 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Grott wystawiał w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych od 1910 roku; z czasem został jego członkiem honorowym, a w latach 1949-1961 pełnił funkcję dyrektora biura i głównego organizatora wystaw (a także administratora Pałacu Sztuki). Od 1912 roku należał do prestiżowego Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. W 1931 roku wraz z Marcinem Samlickim założył w Krakowie Grupę „Dziesięciu”- stowarzyszenie kontynuujące tradycje TAP „Sztuka”, w którego skład weszli m.in. Kazimierz Chmurski, Eugeniusz Geppert, Henryk Gotlib, Wlastimil Hofman, Alfons Karpiński, Stanisław Popławski, Zbigniew Pronaszko i Czesław Rzepiński. Grott prezentował swoje prace także m.in. na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu (1925), wystawach sztuki polskiej w Pradze (1927), Budapeszcie (1928), Kopenhadze (1930), Berlinie (1934) i Padwie (1937). Bliski przyjaciel Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego (którego portretował i którego kolekcję sztuki japońskiej wielokrotnie malował), pomagał również mistrzowi Wyczółkowskiemu przy portretach na zamówienie.
Teodor Grott zmarł w 1972 roku w Krakowie. W 2021 roku Muzeum Częstochowskie przygotowało monograficzną wystawę „Róże nie róże- oblicza sztuki Teodora i Wandy Grottów”. Obrazy Grotta znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, Warszawie i Poznaniu, Muzeum Sztuki w Łodzi oraz w licznych kolekcjach prywatnych.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kim był Teodor Grott?
Teodor Grott (1884-1972) był polskim malarzem Młodej Polski, uczniem Leona Wyczółkowskiego, Jana Stanisławskiego i Floriana Cynka w krakowskiej ASP, członkiem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” (od 1912) i współzałożycielem Grupy „Dziesięciu” (1931). Wieloletni dyrektor biura krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych (1949-1961). Wraz z żoną Wandą prowadził wytwórnię kilimów „Grot”. Wyczółkowski uważał go za swojego artystycznego spadkobiercę.
Co malował Teodor Grott?
W twórczości Teodora Grotta dominują martwe natury z kwiatami (szczególnie róże), pejzaże tatrzańskie, włoskie i francuskie, portrety, akty kobiece w otwartych oknach, weduty Krakowa oraz sceny z podróży po Ukrainie. Grott pracował w oleju, akwareli, pastelu i litografii; wykonywał też autolitografie zabytkowej architektury Krakowa. Malowanie kobiecych aktów na tle otwartych okien należy do jego najbardziej rozpoznawalnych motywów.
Jak rozpoznać obraz Teodora Grotta?
Obrazy Teodora Grotta cechuje wyrazista dekoracyjność secesyjna łączona z impresjonistycznym spojrzeniem- nietypowe kadry, fragmentaryczność, asymetryczne kompozycje o niskim horyzoncie. Z czasem stylistyka Grotta ewoluowała w kierunku syntetyzmu formy, uproszczenia przedmiotu i płaskiej plamy barwnej pod wpływem Cézanne’a i postimpresjonizmu. Charakterystyczna jest też jasna, świetlista paleta martw natur z różami. Sygnatura zwykle „T. Grott” lub „Teodor Grott” w rogu pracy.
Ile kosztują obrazy Teodora Grotta?
Ceny obrazów Teodora Grotta są zróżnicowane i zależą od techniki (olej najczęściej wyżej niż akwarela czy pastel), tematu, formatu i okresu powstania. Najbardziej cenione są dojrzałe martwe natury z różami oraz akty kobiece; pejzaże i weduty osiągają solidne wyceny w segmencie średnim polskiego rynku sztuki dawnej. Po indywidualną wycenę konkretnej pracy zapraszamy do kontaktu z Galerią Sztuki Plac Zamkowy.
Gdzie kupić obrazy Teodora Grotta?
Obrazy Teodora Grotta pojawiają się regularnie na polskim rynku aukcyjnym- w renomowanych domach aukcyjnych specjalizujących się w sztuce Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. W Galerii Sztuki Plac Zamkowy oferujemy zweryfikowane prace artysty. Zapraszamy do kontaktu w sprawie aktualnej oferty.