Wilhelm Jan Tyszkowski herbu Gozdawa urodził się 25 czerwca 1878 roku w miejscowości Raj koło Brzeżan w Galicji Wschodniej, jako syn Karola Romualda Tyszkowskiego, rządcy majątku hrabiego Potockiego, oraz Karoliny z domu Jaremowicz. Rodzina pochodziła ze szlachty zubożałej w wyniku Powstania Styczniowego. Po śmierci ojca rodzina przeniosła się do Lwowa, gdzie w 1898 roku Wilhelm zdał maturę w Wyższej Szkole Realnej.
Po obowiązkowej rocznej służbie wojskowej (1898-1899) rozpoczął studia na Wydziale Budownictwa Lądowego Szkoły Politechnicznej we Lwowie, później kontynuował edukację artystyczną w wiedeńskiej Szkole Sztuki i Przemysłu (Kunstgewerbeschule). Przed I wojną światową pracował m.in. jako nauczyciel w szkole realnej w Stanisławowie. Był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie, gdzie wystawiał swoje portrety – m.in. „Portret p. W.” (1910), „Portret panny K.” (1910), „Portret panny” (1911). W kwietniu 1915 roku został powołany do wojska, ale już w grudniu zwolniono go ze służby ze względu na słaby stan zdrowia.
Po odzyskaniu niepodległości Tyszkowski osiadł w Wejherowie, gdzie uczył w Gimnazjum Męskim (późniejszym Liceum im. Jana III Sobieskiego) aż do przejścia na emeryturę 31 sierpnia 1938 roku. Równolegle z karierą nauczyciela rozwijał działalność artystyczną. Wykonał m.in. cykl portretów królów polskich do auli wejherowskiego gimnazjum (niezachowany). Indywidualne wystawy obrazów Wilhelma Tyszkowskiego odbywały się w Wejherowie w latach 1923, 1926, 1935 i 1937. Artysta zajmował się również scenografią teatralną oraz reżyserią – wystawił m.in. komedię Michała Bałuckiego „Radcy pana radcy”. Jego żona Stanisława angażowała się w życie kulturalne miasta, recytując wiersze na uroczystościach patriotycznych.
Wilhelm Tyszkowski malował szeroki repertuar tematów: pejzaże morskie (z Wejherowa i Kuźnicy na Helu), pejzaże leśne, portrety, martwe natury z kwiatami (chryzantemy, peonie), sceny religijne oraz kopie z malarzy europejskich. Jego obrazy chętnie kupowali kolekcjonerzy ogólnopolscy oraz pomorska inteligencja.
Po wybuchu II wojny światowej Niemcy aresztowali Tyszkowskiego 9 listopada 1939 roku w Wejherowie; jego rodzinę wypędzono z mieszkania, a księgozbiór i kolekcję obrazów skonfiskowano. Wilhelm Tyszkowski został rozstrzelany przez Niemców 11 listopada 1939 roku w Lasach Piaśnickich koło Wejherowa, razem z grupą polskiej inteligencji pomorskiej, w ramach niemieckiej zbrodni Intelligenzaktion Pommern (zginęło tam łącznie ok. 12 000-14 000 osób). Muzeum Piaśnickie w Wejherowie poświęciło artyście wystawę „Wilhelm Tyszkowski (1878-1939) nauczyciel i artysta w służbie Niepodległej”.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kim był Wilhelm Tyszkowski?
Wilhelm Tyszkowski (1878-1939) był polskim malarzem szlacheckiego pochodzenia (herb Gozdawa), wieloletnim nauczycielem Gimnazjum Męskiego im. Jana III Sobieskiego w Wejherowie, działaczem kulturalnym i scenografem. Studiował w Szkole Politechnicznej we Lwowie oraz w wiedeńskiej Kunstgewerbeschule. Aresztowany 9 listopada 1939 roku przez Niemców, został rozstrzelany w Lasach Piaśnickich w ramach niemieckiej zbrodni Intelligenzaktion Pommern.
Co malował Wilhelm Tyszkowski?
W twórczości Wilhelma Tyszkowskiego dominują pejzaże morskie – szczególnie z okolic Wejherowa i Kuźnicy na Półwyspie Helskim – portrety, martwe natury z kwiatami (chryzantemy, peonie), sceny religijne, pejzaże leśne oraz kopie z dzieł malarzy europejskich. Tworzył też scenografię teatralną. Wykonał (niezachowany) cykl portretów królów polskich do auli wejherowskiego gimnazjum.
Jak rozpoznać obraz Wilhelma Tyszkowskiego?
Obrazy Wilhelma Tyszkowskiego cechuje solidny warsztat akademicki, realistyczne odwzorowanie tematu i charakterystyczna dla pomorskiego pleneru paleta – żywe błękity morza, srebrzyste szarości nieba. Sygnatura zwykle „W. Tyszkowski” lub „Wilhelm Tyszkowski” w prawym dolnym rogu, często z datą.
Ile kosztują obrazy Wilhelma Tyszkowskiego?
Ceny obrazów Wilhelma Tyszkowskiego są zróżnicowane i zależą od formatu, tematu, okresu powstania i stanu zachowania. Większe pejzaże morskie oraz portrety osiągają najwyższe wyceny; mniejsze formaty i martwe natury są dostępne w przystępniejszym przedziale. Po indywidualną wycenę zapraszamy do kontaktu z Galerią Sztuki Plac Zamkowy.
Gdzie kupić obrazy Wilhelma Tyszkowskiego?
Obrazy Wilhelma Tyszkowskiego pojawiają się okresowo na polskim rynku aukcyjnym. W Galerii Sztuki Plac Zamkowy oferujemy zweryfikowane prace artysty. Zapraszamy do kontaktu w sprawie aktualnej oferty.