Rozszerzona biografia
Iwan Trusz urodził się 17 stycznia 1869 roku w Wysocku w powiecie brodzkim (dziś rejon złoczowski w obwodzie lwowskim). Już w gimnazjum w Brodach przejawiał wybitne zdolności rysunkowe – zarabiał na życie tworząc portrety na zamówienie. W 1891 roku rozpoczął studia w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Jego nauczycielami byli Izydor Jabłoński, Władysław Łuszczkiewicz, Józef Unierzyski, Leopold Loeffler, Leon Wyczółkowski oraz – kluczowy dla rozwoju artysty – Jan Stanisławski. To właśnie pracownia pejzażowa Stanisławskiego ukształtowała artystyczną drogę Trusza. W 1894 roku uczęszczał jako wolny słuchacz na wiedeńską Akademię, a w 1897 roku – krótko, po uzyskaniu rządowego stypendium – kształcił się także w prywatnej pracowni Antona Ažbégo w Monachium.
W 1898 roku Iwan Trusz osiadł na stałe we Lwowie, który stał się dla niego drugim domem. Miasto na granicy kultur polskiej, ukraińskiej i austriackiej dawało mu unikalną pozycję – choć Trusz angażował się przede wszystkim w odrodzenie sztuki ukraińskiej. Był członkiem Towarzystwa Naukowego im. Tarasa Szewczenki, dla którego wykonał liczne portrety (m.in. Iwana Franki, Łesi Ukrainki). Założył Stowarzyszenie Rozwoju Sztuki Ruskiej (Ukraińskiej), współpracował z teatrem lwowskim, organizował wystawy. W 1899 roku odbyła się jego pierwsza indywidualna wystawa we Lwowie – pokazano wówczas 38 prac. Od 1912 roku wykładał na lwowskiej Wolnej Akademii Sztuk Pięknych. Zajmował się także krytyką artystyczną – publikował w ukraińskich czasopismach „Buducznist”, „Artystycznyj Wistnik” i „Literaturno-Naukowyj Wistnik”.
Twórczość Iwana Trusza zdominował pejzaż. Artysta odbył liczne podróże studyjne – do Włoch (1902, 1908), Egiptu, Palestyny, na Krym (1901, 1902) i po Ukrainie. Z każdej z nich przywoził cykle obrazów. Najważniejsza grupa prac Iwana Trusza – niemal dwieście obrazów – to cykl „Podróże na Naddnieprzańską Ukrainę”, studia widoków Dniepru o różnych porach dnia i roku. Inny ważny cykl, „Podróże na Krym”, przyniósł mu mistrzostwo w oddawaniu śródziemnomorskiego światła. Z podróży na Krym narodziły się też ilustracje do „Sonetów krymskich” Adama Mickiewicza. Obok pejzaży Trusz tworzył sceny rodzajowe z życia Hucułów oraz portrety lwowskiej i kijowskiej inteligencji.
W malarstwie Iwana Trusza krytyka podkreśla nasyconą kolorystykę, bogatą fakturę i szczególną wrażliwość na światło. Sam malarz nigdy nie nazywał siebie impresjonistą – uważał się za realistę – ale wpływ impresjonistycznej szkoły Stanisławskiego pozostał w jego pracach widoczny. Iwan Trusz zmarł 22 marca 1941 roku we Lwowie i został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim. W jego dawnym lwowskim domu mieści się dziś muzeum poświęcone artyście – oddział Lwowskiego Muzeum Sztuki Ukraińskiej.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Kim był Iwan Trusz?
Iwan Trusz (1869–1941) to ukraiński malarz okresu Młodej Polski, uważany za pierwszego ukraińskiego impresjonistę. Uczeń Jana Stanisławskiego w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, od 1898 roku związany ze Lwowem.
Co malował Iwan Trusz?
W twórczości Iwana Trusza dominuje pejzaż – widoki ukraińskich stepów, Dniepru, Krymu, Włoch, Egiptu i Palestyny. Tworzył też sceny rodzajowe z życia Hucułów, portrety lwowskiej i kijowskiej inteligencji oraz ilustracje do „Sonetów krymskich” Adama Mickiewicza.
Ile kosztują obrazy Iwana Trusza?
Ceny obrazów Iwana Trusza są mocno zróżnicowane – duże oleje pejzażowe z najlepszego okresu są wyceniane znacznie wyżej niż mniejsze studia. Ze względu na rangę artysty i ograniczoną dostępność oryginałów, każda wycena jest indywidualna. Zapraszamy do kontaktu z Galerią Sztuki Plac Zamkowy – pomożemy w wycenie obrazu, który chcesz kupić lub sprzedać.
Gdzie kupić obrazy Iwana Trusza?
Obrazy Iwana Trusza pojawiają się w obrocie rzadko – głównie w specjalistycznych galeriach sztuki dawnej i na aukcjach. W Galerii Sztuki Plac Zamkowy oferujemy zweryfikowane prace tego artysty wraz z dokumentacją pochodzenia i ekspertyzą historyka sztuki.
Jak rozpoznać obraz Iwana Trusza?
Charakterystyczne dla obrazów Iwana Trusza są: pejzażowa tematyka (zwłaszcza ukraińska), nasycona kolorystyka, charakterystyczne sosny i widoki Dniepru, kontemplacyjny stosunek do natury oraz sygnatura cyrylicą („I. Trusz” lub „Іван Труш”) albo łacinką. Ze względu na wartość obrazów Iwana Trusza każdy nabytek wymaga ekspertyzy.