Janusz LEWANDOWSKI (1937-2022), Słoneczniki, 2010

Kompozycja przedstawia starszą kobietę siedzącą w fotelu pośrodku wiejskiego poletka, u której stóp wyrastają nadnaturalnie duże kwiaty słoneczników i róż. To scena utrzymana w duchu, który uczynił Janusza Lewandowskiego jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich malarzy o proweniencji symbolistycznej- artysta konsekwentnie umieszczał postacie na tle pejzażu, tak by naturalnie wyrastały z ziemi, stanowiąc jej przedłużenie i nieodłączną część krajobrazu. Zestawienie sędziwej bohaterki z monumentalnie potraktowanymi kwiatami nadaje obrazowi wymiar refleksji o przemijaniu i witalności natury- motyw głęboko zakorzeniony w symbolice, do której malarz nawiązywał przez całą twórczość. Praca powstała w 2010 roku a więc na progu ostatniego, najbardziej cenionego etapu twórczości artysty tj. okresu, w którym istotnym elementem kompozycji stało się światło. Charakterystyczny dla Lewandowskiego jest przy tym przygaszony, subtelny koloryt i wyrafinowana faktura, budująca nastrój wyciszenia i skupienia. To malarstwo realistyczne w warstwie przedstawieniowej, lecz symboliczne w treści- łączące dyscyplinę warsztatu wyniesionego z warszawskiej ASP (studia w pracowni Artura Nachta-Samborskiego) z indywidualną, rozpoznawalną poetyką.